Budowa Grenlandii

26Podobnie jak tarcze kanadyjską i bałtycką, również tarczę grenlandzką budują głównie granity i gnejsy tworzące korzenie prastarego górotworu, sfałdowanego w prekambrze. Nieco młodsze są skały słabiej zmetamorfizowane, jak kwarcyty i łupki. Wszystkie prekambryjskie systemy górskie uległy silnemu zrównaniu i pokryte zostały młodszymi, ale jeszcze prekambryjskimi osadami, złożonymi na tej subkambryjskiej równi kadłubowej (peneplenie). Są to zlepieńce, piaskowce i dolomity tzw. formacji Thule. Zalegają na nich miejscami serie skał paleozoicznych, mezozoicznych i kenozoicznych.
Orogeneza kaledońska spowodowała powstawanie prostych fałdów i nasunięć oraz metamorfozę istniejących już skał, zwłaszcza we wschodniej Grenlandii. Występujące gdzieniegdzie wśród nich tility — podobne do zlepieńca, dawne moreny lodowcowe, świadczą o zlodowaceniu, które nawiedziło Grenlandię przed ok. 500 min lat. Osady trzeciorzędowe dowodzą panowania na Grenlandii umiarkowanie ciepłego klimatu. Ówczesne skały tworzyły formy rzeźby poprzedzające powstanie w środkowym trzeciorzędzie pokryw bazaltowych, widocznych spod lądolodu na zachodnim i wschodnim wybrzeżu. Zalegają one na znacznych obszarach w postaci poziomych płyt, pooddzielanych horyzontami tufów. Łączna ich miąższość dochodzi do 2000 m, np. wyspy Disko i w rejonie fiordu Scoresby Sund. Miąższość zaś poszczególnych pokryw bazaltowych o charakterze płyt sięga przeciętnie 30 m.

Related Post

Czym jest zmęczenie Dłużej trwająca praca, zwłaszcza praca wykonywana w warunkach uciążliwych, lub znaczne napięcie psychiczne powodują zmęczenie. Rozumiemy przez nie pewne odwracalne zmniejszenie się zdolności funkcjonowania narządu lub całego organizmu, spowodowane pr...
Krajobrazy Toskanii Toskania to urokliwe miejsce, jaki stanowi cel wielu podróży, dlatego warto się zdecydować na takie okolice. Można tutaj przybyć już w marcu czy w kwietniu, gdy rozpoczyna się najbardziej pożądany klimat, a więc lato. Dzięki temu można sobie zapewni...
Wielorybnictwo Pewne znaczenie gospodarcze ma także wielorybnictwo. Na wodach wokół Wysp Owczych, zwłaszcza późnym latem, pojawiają się stada 2 do 5 m długich delfinów okrągłogłowych, tzw. grindwali czarnych (Globiocephalus melas). Za pomocą łodzi zapędza się je do...
Runo W runie występują trzcinnik lancetowaty oraz narecznica błotna, poza tym w miejscach zatapianych - psianka słodkogórz, knieć błotna, kosaciec żółty, siedmiopalecznik błotny, bobrek trójlistkowy, trzcina pospolita. Na obrzeżach i wyższych kępach rośni...
Podróż na Bałkany Bałkany kojarzą się bardzo często przede wszystkim z konfliktami zbrojnymi, więc niezbyt często decydujemy się na wakacje w tych okolicach. Są to jednak bariery, jakie nie powinny przesłonić nam wspaniałych atrakcji turystycznych, jakie znajdują się...
Cypr to dobry pomysł Cypr to egzotyczna wyspa o wspaniałych pejzażach. Jeśli szukamy miejsca, gdzie ciągle świeci słońce, a temperatury nawet zimą nie spadają poniżej dwudziestu stopni, to dobrze trafiliśmy. Warto wybrać się na wycieczkę w to niezwykłe miejsce i odkryć ...