Grenlandia

32Grenlandia, największa wyspa świata, o powierzchni 2 175 600 km3, sięga na północy przylądkiem Morris Jessup do 83°39′ szer. geogr. pn., a na południu przylądkiem Farvel do 59°46′ szer. geogr. pn. Ponad 2/3 wyspy znajduje się poza kołem polarnym i od bieguna północnego dzieli ją tylko 700 km. Rozciągłość wyspy z północy na południe wynosi ok. 2670 km, co odpowiada odległości dzielącej północne wybrzeże Norwegii od Alp. Najdalej na wschód wysuniętym punktem Grenlandii jest na północy przylądek Nordost Rundingen, sięgający 11°39′ dł. geogr. zach., zaś na zachodzie przylądek Alexander, który sięga 73°08′ dł. geogr. zach. Największa szerokość wyspy z zachodu na wschód wynosi 1050 km. Lądolód grenlandzki, największa po Antarktydzie czasza lodowa świata, pokrywa l 833 900 km2 wyspy, na której tylko 341 700 km2 jest wolne od pokrywy lodowej, z czego na wybrzeża przypada 296 900 km2, a na wyspy przybrzeżne 44 800 km2. Grenlandia jest nieco mniejsza od Półwyspu Arabskiego (2 730 000 krn2), większa od Indyjskiego (2 088 000 km2), od Polski jest prawie 7 razy większa, a od Danii 50 i pół rażą. Grenlandię oblewają następujące morza: na zachodzie Cieśnina Davisa i Zatoka Baffina, na północnym zachodzie Cieśnina Smitha (50 km szeroka), basen Kane, Kanał Kennedy’ego i Kanał Robesona (ok. 22 km szerokie), noszące od 1964 r. wspólną nazwę Cieśnina Naresa (Nares Straede), na północy morza Lincolna i Wandela stanowiące część Morza Arktycznego, na wschodzie Morze Grenlandzkie i Cieśnina Duńska (ok. 240 km szeroka, oddzielająca Grenlandię od Islandii) i na południu Ocean Atlantycki.