Lądolody

38Lądolód pokrywa obecnie ponad 4/5 Grenlandii. Stanowi to 12,5% powierzchni wszystkich lodowców świata. Jego objętość szacuje się na ok. 2 567 460 km3. Jest to tak olbrzymia masa lodu, że można by z niej przydzielać przez cały rok l t lodu każdemu z 4 mld ludzi na świecie, a gdyby stopniała, poziom oceanów i mórz podniósłby się o 7 m. Czasza lądolodu kulminuje po wschodniej stronie osi środkowej, osiągając najwyższą wysokość ok. 3300 m nieco na zachód od Scoresby Sund. Największa miąższość lądolodu, zmierzona w 1966 r. za pomocą radiosondy w jego centralnej części, wynosi 3200 m. Średnią miąższość ocenia się na 1515 m na podstawie wiercenia przeprowadzonego w 1966 r. w rejonie Thule. Współczesny lądolód nie jest pozostałością zlodowacenia plejstoceńskiego; wiek najstarszych warstw lodu ocenia się na ok. 10 tyś. lat. Jego trwanie wiąże się więc z obecnymi warunkami klimatycznymi. W centrum Grenlandii spada rocznie ok. l m śniegu, co powoduje przyrost lądolodu o 30-40 cm. Przyrost ten wyrównywany jest topnieniem, parowaniem i cieleniem się lądolodu na krawędziach. Lądolód mianowicie, rozpływając się pod naciskiem swej własnej masy, dopasowuje się plastycznie do rzeźby podłoża i po sforsowaniu przełęczy górskich wprasowuje w doliny fiordowe potężne jęzory lodowców dolinnych. Docierają one fiordami do morza i cielą się w postaci gór lodowych.