Manipulacja

35Manipulowanie młodzieżą, która jest niezrównoważona psychicznie, jest stosunkowo łatwe. Przy umiejętnym sterowaniu może być ona wykorzystywana do zachowań i działań ewidentnie agresywnych lub altruistycznych i zaangażowanych społecznie. Głęboki zawód oraz rozczarowanie, a równocześnie uczucie bezsilności wobec napotykanych trudności mogą, wyzwalać, w niektórych grupach społecznych, typowe reakcje frustracyjne i stany neurotyczne. W najbliższej przyszłości istotne jest przywrócenie społeczeństwu rzeczywistego przekonania i wiary w możliwość stosunkowo szybkiego wyjścia z kryzysu. Może to mieć zasadnicze znaczenie dla zdrowia psychicznego społeczeństwa. Aby osiągnąć ten cel, niezbędne jest szerzenie wśród społeczeństwa teoretycznej wiedzy i praktycznych umiejętności zwiększania odporności psychicznej. Wyjście z kryzysu „…jest związane z określonym kosztem psychicznym, wymaga od ludności poświęceń i gotowości do wyrzeczeń… aż do momentu kiedy… wyniki zaczną się kumulować, rozpoczynając proces samoczynnego wzrostu. Ta gotowość poniesienia psychicznych kosztów… wzięcia ciężaru długiego okresu wysiłku, napięć, wyrzeczeń i frustracji jest niezmiernie ważna…”.