Osiedla grenlandzkie

43Współczesne osiedla grenlandzkie są dzielone urzędowo na trzy grupy: osiedla miejskie (byer), będące stolicami okręgów administracyjnych (gmin) i pełniące funkcje osiedli centralnych, małe osiedla terenowe (bygder), rybackie lub łowieckie oraz stacje radiowo-pogodowe (vejrstationer). Chociaż w grupie pierwszej tylko kilka większych upodabnia się fizjonomicznie do małych miast w naszym pojęciu, to jednak i pozostałe zasługują na miano osiedli miejskich z uwagi na lokalizację w nich zakładów przemysłowych, portów, szpitali, szkół, domów dziecka i starców oraz innych instytucji czy urządzeń, łącznie z kościelnymi, integrujących mieszkańców i obsługujących często nawet rozległe zaplecze. Wygląd grenlandzkich osiedli miejskich kształtuje monopolistyczna działalność dwóch wielkich gestorów wpływających na infrastrukturę ekonomiczną. Są nimi Królewski Grenlandzki Handel (KGH) i Grenlandzka Organizacja Techniczna — Gr0nlands Tekniske Organisation (GTO). Pierwszy z nich monopolizuje w dalszym ciągu handel pomiędzy Grenlandią a Danią, poza tym jest na Grenlandii głównym przewoźnikiem pasażerskim i towarowym, właścicielem statków frachtowych i pasażerskich, nabrzeży portowych z magazynami, floty rybackiej, lokalnych lądowisk, samolotów i śmigłowców pasażerskich.